DEN BOSCH – Traditie is een gids en geen cipier. Dat wilde S.M.O. Attenooije woensdag duidelijk maken tijdens de evaluatie van het Kwekfestijn. De club kreeg na het winnen met het nummer ‘Ho, stop!’ mooie reacties, met onderstaande brief reageert de club op een aantal minder positieve reacties.
Verandering kan moeilijk zijn. Zelfs als dit in hele kleine stapjes gaat. De wereld om ons heen verandert en soms ook snel. Zou een traditioneel bolwerk als Oeteldonk zich daar aan moeten storen? De ras-Oeteldonker is geneigd ‘nee’ te zeggen. Zo chauvinistisch zijn wij Oeteldonkers wel. Kom niet aan onze traditie. Dat is de fundering van het door ons zo geliefde carnavalsfeest. En die fundering staat stevig verankerd in ons watervrije moeras. Ons meer dan 132-jaar oude feest barst van de tradities! Denk ze weg en ons carnavalsfeest wordt gedegradeerd tot een platte bedoening.
In het brede traditie-scala, zijn er ook legio muzikale tradities. Muziek kan worden gekenmerkt als de ‘smeerolie’ waarop ons carnavalsfeest draait. Zonder muziek geen draaiende carnavalsmotor. Het Kwèkfestijn kan daarbij worden gezien als een jaarlijks muzikaal hoogtepunt. Met tegenwoordig zo’n zestig deelnemers die elk een eigen compositie en presentatie opvoeren, uniek in Nederland. Een geweldige mix van traditionele inzendingen en kolderieke of, zo u wilt, wat meer experimentele inzendingen. Maar, zoals de wereld om ons heen verandert, verandert ook de muziek om ons heen. Hedendaagse muziek is niet te vergelijken met klassieke muziek of muziek uit de jaren ’60 en ‘70. In die tijden was er zelfs landelijke populariteit voor Oeteldonkse hits van onder meer de Twee Pinten, die het tot nationale televisie schopten. Helaas ligt die tijd achter ons.
Het muzikale landschap is veranderd. Zo ook het muzikale landschap in Oeteldonk. Vroeger werden Kwèkwinnaars als ‘Zeg durske kom ‘ns hier’ en ‘Spijker in munne kop’, massaal omarmd. Sinds een aantal jaar zijn het de wat meer kolderieke of experimentele nummers die het meest worden gedraaid in de Oeteldonkse kroegen en het populairst zijn op Spotify, YouTube en sociale media. Sinds een aantal jaar neemt tevens de kritiek op deze muziek toe tijdens evaluaties, vergaderingen en discussies over het Kwèkfestijn. ‘Gebrek aan Oeteldonks gehalte’, ‘de kolder krijgt de overhand’, ‘de Oeteldonkse sound dreigt te verdwijnen’. Zomaar wat reacties uit notulen of van internet. Dat doet de wezenlijke vraag rijzen ‘Wat is de Oeteldonkse sound?’ En wie bepaalt wat de Oeteldonkse sound is? Hebben we het over de sound van de winnende Kwèkliederen van Van alles wè? Of betreft het het herkenbare geluid van De Kikvorschen? Is de eerste winnaar van het Kwèkfestijn ‘Moeder de schlager is t’r al’, de ultieme Oeteldonkse sound of zijn het de pakkende nummers van de Kleinkeinder? Vraag iemand met een muzikale achtergrond om deze muziek met elkaar te vergelijken en hij zal weinig overeenkomsten benoemen. Ik durf te beweren dat de Oeteldonkse sound net zo min bestaat als de Nederlandse sound.
Oeteldonk en haar muziek veranderen. Of we dat nou leuk vinden of niet. Je houdt het niet tegen. Al helemaal niet door er, met gebrek aan de carnavaleske kernwaarden humor en zelfspot, dwars voor te gaan liggen. De discussie over verandering in Oeteldonk wordt gevoerd met een fanatisme en ernst, alsof het om zaken van levensbelang gaat. Kom op mensen, neem jezelf niet zo serieus. Het gaat om carnavaleske aangelegenheden. Een feest van liefde maar vooral gein. Zelfspot, een flinke korrel zout en veel gelach! Oeteldonk verandert als een boemeltreintje mee met de veranderende wereld om ons heen, als TGV. Had elf jaar geleden tegen iemand gezegd: ‘tegen 2020 zal Zwarte Piet niet meer bestaan in Nederland’. Of wat dichterbij ons durpke: ‘In 2015 vervullen er net zoveel meisjes als jongens een functie in het jeugdprotocol van Oeteldonk’. Je was op z’n minst uitgelachen. De vraag is dan ook niet of er ooit vrouwen in het Oeteldonkse protocol plaats zullen nemen, maar meer wanneer dit zal gebeuren. Het feit dat er al enkele jaren een aantal rebelse dames in een afzichtelijke koets met de intocht meerijdt, is het begin van…. nou laten ik me positief uitdrukken ‘een verandering’. Vind ik dit wenselijk of leuk? Nee! Sterker nog ik moet er niet teveel aan denken. Kunnen we deze verandering tegenhouden? Ook op deze vraag helaas hetzelfde antwoord. Verandering van traditie vindt plaats en laat zich niet tegenhouden, hooguit lichtjes sturen. Laten we onze Oeteldonkse tradities koesteren, maar niet heilig verklaren. Probeer traditie – net als de bekende Britse schrijver Somerset Maugham – te zien als gids die richting geeft aan de toekomst en niet als cipier die ons vasthoudt in het verleden. Dan wordt ons Oeteldonkse spelleke nog leuker, dan het al zó lang is.
